Biografie

Urodzony 18.12.1901 w Dziedziołowiczach, syn Tomasza i Stefanii z d. Połubińskiej, ppor. rezerwy, dowódca bat. 7 Pułku Piechoty Legionowej „Madagaskar” Związku Walki Zbrojnej, pseud. Połubiński. Aresztowany 1.02.1942 wraz z grupą oficerów w czasie narady u niego w domu we Włochach. Dom przy ul. Fabrycznej 4 był miejscem odprawy oficerskiej 2 batalionu ZWZ 7 pp „Madagaskar ”. W mieszkaniu por. Józefa Dzimiszkiewicza zgromadziło się 12 osób. Oficerowie uczestniczący w odprawie zgodnie z rozkazem przyszli na spotkanie bez broni. Dla zachowania konspiracji nie wystawiono również uzbrojonej obstawy. Budynek, o którym mowa, usytuowany był w sąsiedztwie domów, gdzie stacjonowali żołnierze Wehrmachtu. Wskutek denuncjacji dom otoczyło gestapo. Niemcy wpadli do mieszkania i zastrzelili pięciu nieuzbrojonych oficerów. Próba wydarcia rewolweru z rąk niemieckiego żołnierza podjęta przez dr. med. por. Stefana Kwietniaka rozwścieczyła Niemców. Od serii strzałów zginęli: dr. med. por. Stefan Kwietniak, por. Marian Zawilski, por. Józef Piotrowicz i ppor. Protazy Wołłejko. Ciała pomordowanych żołnierzy spoczęły w zbiorowej mogile na cmentarzu we Włochach. Pozostałych uczestników spotkania Niemcy przewieźli do komendantury przy ul. Sieradzkiej. W czasie konwoju doszło do brawurowej, skutecznej ucieczki pchor. Wacława Krzaka (ps. Szpak). Dzimiszkiewicz bestialsko przesłuchiwany, przebywał w szpitalu więziennym. Wraz z nim aresztowani zostali: kpt. Kazimierz Lang, dowódca pułku, prowadzący odprawę (pod nazwiskiem Stanisław Bielecki); ppor. Stefan Janiszewski, mjr Edwin Szulc, Stanisław (Jerzy ?) Chmielewski, Władysław Faszowicz. Wszyscy oprócz Janiszewskiego, który został wysłany do Oświęcimia, zostali w nocy z 27/28 maja 1942 r. rozstrzelani w Lesie Sękocińskim koło Magdalenki. Nikogo nie wydali. Uzgodnili zeznania dzięki polskiemu strażnikowi, który umieścił ich w jednej celi. W chwili aresztowania zostali zastrzeleni: kpt. Zenon Jabłoński, ppr. Stanisław Jabłoński, lekarz, ps. „Żabka”; ppor. Marian Zawilski, inż. Leśnik, dowódca kompanii; ppor. Józef Piotrowicz, mgr ekonomii, adiutant dowódcy batalionu oraz ppor. rez. (brak nazwiska), ps. „Chwedko”?, dowódca plutonu jako Wołejko lub Sulejko. Dwunasty uczestnik odprawy sierż. Pchor.. inż. Wacław Krzak, ps. „Szpak”, posiadający przy sobie listę żołnierzy plutonu, zaryzykował ucieczkę, która się powiodła.

Źródło:

Kartoteka Muzeum Więzienia Pawiak;

Wykowski Szymon Wacław h. Jastrzębiec

Urodzony 28.10.1878 w majątku Postawele na Suwalszczyźnie, syn Jana i Stanisławy z domu Chamska. Uczęszczał do gimnazjum filologicznego w Mariampolu, które ukończył w 1897. W 1902 ukończył studia uniwersyteckie w Dorpacie z tytułem magistra farmacji. Po studiach osiadł w Warszawie, gdzie prowadził własną aptekę przy ul. Targowej. W 1905 wstąpił w związek małżeński ze Stanisławą z Nowina-Witkowskich. W 1904 wstąpił do PPS w której aktywnie działał. Wielokrotnie aresztowany podczas manifestacji, pochodów i wystąpień publicznych. W 1906 aresztowany i osadzony na Cytadeli, wykupiony z więzienia dzięki rodzinie i gen. Janowi Jur-Gorzechowskiemu. W swoim mieszkaniu na Pradze ukrywał poszukiwanych przez policję carską działaczy PPS. Od 1907 był członkiem Macierzy Szkolnej. W jego mieszkaniu odbywały się tajne komplety, na których sam też wykładał. Społecznie pracował w Sekcji Wydziału Pomocy dla Ludności na Pradze. Służył w straży obywatelskiej XIV okręgu na Pradze, od 1916 w Milicji Miejskiej. Od lipca 1919 służył w Policji Państwowej w stopniu aspiranta, następnie awansował na wyższe stopnie, w grudniu 1923 uzyskał stopień komisarza Policji Państwowej. Publikował artykuły z prasie policyjnej m.in. w czasopiśmie „Policjant” i „Na Posterunku”. W 1931 został powołany na stanowisko oficera inspekcyjnego m.st. Warszawy w Komendzie Miasta. Służył także w Brześciu nad Bugiem, Zborowie, Łodzi i Wielunku. W 1939 r. objął kierownictwo XI komisariatu Policji Państwowej w Warszawie. We wrześniu 1939 r. nie podporządkował się rozkazowi Komendanta Głównego o ewakuacji, pozostał w Warszawie, oddając się do dyspozycji Prezydenta m. st. Warszawy Stefana Starzyńskiego. Brał czynny udział w ewakuacji ludności cywilnej z miasta, zabezpieczaniu mienia i organizacji obrony przeciwlotniczej. Po kapitulacji rozpoczął walkę w konspiracji w ramach Służby Zwycięstwu Polsce, a później Związku Walki Zbrojnej. Współpracował z Tajną Armią Polską, kierując komórką wywiadu. Aresztowany przez Niemców 7.05.1940 wraz z innymi oficerami warszawskiej Policji Polskiej. Przebywał kilka tygodni na Pawiaku. Po zwolnieniu powrócił do służby w konspiracji. Był zaangażowany w zabezpieczenie akcji wyprowadzania Żydów z terenu getta w oparciu o fałszywe legitymacje policyjne. W Komisariacie na ul. Poznańskiej w Warszawie przechowywał żywność, broń i amunicję dla Żydowskiego Związku Wojskowego. W 1941 r. dwukrotnie organizował przerzut specjalnych wysłanników ZWZ przez granicę z ZSRS. Na początku 1942 został aresztowany przez gestapo z grupą kilkunastu policjantów pracujących w Komisariacie na ul. Poznańskiej. Osadzony na Pawiaku, okrutnie bity podczas przesłuchań w al. Szucha. w nocy z 27/28 maja 1942 r. rozstrzelany w Lesie Sękocińskim koło Magdalenki. Po wojnie w lipcu 1946 został ekshumowany i spoczął w zbiorowej mogile na cmentarzu w Łochowie

Za swoją działalność wielokrotnie odznaczony: Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem Dziesięciolecia Odzyskania Niepodległości, Srebrnym i Brązowym Medalem „Za długoletnią Służbę”, Medalem za Wojnę 1919-1921 za udział w wojnie polsko-bolszewickiej.

Źródło:

Kartoteka Muzeum Więzienia Pawiak; „Gazeta Wyborcza” dod. Gazeta Stołeczna, nr 50 z 2009, s. 9.