Surmacki Władysław Tadeusz pseud. „Stefan”

Urodzony 20.10.1888 r. w Proszowicach, syn Józefa i Marii Wilczyńskiej. Do 1917 r. służył w armii rosyjskiej i w I korpusie Polskim na Wschodzie, od 1918 r. żołnierz Wojska Polskiego, inżynier mierniczy. Zam. ul. Filtrowa 63. Od 1928 r. prowadził wykłady zlecone na Politechnice Warszawskiej. We wrześniu 1939 r. ewakuowany w okolice Lidy, w grudniu 1939 r. przez Wilno wrócił do Warszawy i dołączył do TAP. Od 1940 r. szef Sztabu Głównego. Aresztowany w sierpniu 1940 r. (03.07.1940 r. wg Aliny Surmackiej) i osadzony na Pawiaku. 14.08.1940 r. wywieziony do KL Auschwitz – nr 2759. W październiku 1940 r. obok Witolda Pileckiego współorganizator tajnego Związku Organizacji Wojskowej (jesienią 1941 podporządkowany ZWZ). Był tam pod pseudonimem „Sławek”. W listopadzie 1941 r. zwolniony z KL Auschwitz, wrócił do Warszawy. Kiedy w myśl polecenia otrzymanego przy zwolnieniu zameldował się po dwóch dniach w siedzibie Gestapo w Alei Szucha, został ponownie aresztowany i osadzony na Pawiaku. W nocy z 27/28 maja 1942 r. rozstrzelany w Lesie Sękocińskim koło Magdalenki.

Źródło:

Kartoteka Muzeum Więzienia Pawiak; A. Kunert, Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1944, Warszawa 1987, t.2; Z. Kozłowska, Ocalić godność. Wspomnienia o ppłk. inż. Władysławie Surmackim, [w:] Nowy Dziennik 01,02,1990, Nowy Jork; Z. Śliwicki, Meldunek z Pawiaka, Warszawa 1974, s. 285; inf. od córki, Aliny Surmackiej-Szczęśniak.