Wykowski Szymon Wacław h. Jastrzębiec
Urodzony 28.10.1878 w majątku Postawele na Suwalszczyźnie, syn Jana i Stanisławy z domu Chamska. Uczęszczał do gimnazjum filologicznego w Mariampolu, które ukończył w 1897. W 1902 ukończył studia uniwersyteckie w Dorpacie z tytułem magistra farmacji. Po studiach osiadł w Warszawie, gdzie prowadził własną aptekę przy ul. Targowej. W 1905 wstąpił w związek małżeński ze Stanisławą z Nowina-Witkowskich. W 1904 wstąpił do PPS w której aktywnie działał. Wielokrotnie aresztowany podczas manifestacji, pochodów i wystąpień publicznych. W 1906 aresztowany i osadzony na Cytadeli, wykupiony z więzienia dzięki rodzinie i gen. Janowi Jur-Gorzechowskiemu. W swoim mieszkaniu na Pradze ukrywał poszukiwanych przez policję carską działaczy PPS. Od 1907 był członkiem Macierzy Szkolnej. W jego mieszkaniu odbywały się tajne komplety, na których sam też wykładał. Społecznie pracował w Sekcji Wydziału Pomocy dla Ludności na Pradze. Służył w straży obywatelskiej XIV okręgu na Pradze, od 1916 w Milicji Miejskiej. Od lipca 1919 służył w Policji Państwowej w stopniu aspiranta, następnie awansował na wyższe stopnie, w grudniu 1923 uzyskał stopień komisarza Policji Państwowej. Publikował artykuły z prasie policyjnej m.in. w czasopiśmie „Policjant” i „Na Posterunku”. W 1931 został powołany na stanowisko oficera inspekcyjnego m.st. Warszawy w Komendzie Miasta. Służył także w Brześciu nad Bugiem, Zborowie, Łodzi i Wielunku. W 1939 r. objął kierownictwo XI komisariatu Policji Państwowej w Warszawie. We wrześniu 1939 r. nie podporządkował się rozkazowi Komendanta Głównego o ewakuacji, pozostał w Warszawie, oddając się do dyspozycji Prezydenta m. st. Warszawy Stefana Starzyńskiego. Brał czynny udział w ewakuacji ludności cywilnej z miasta, zabezpieczaniu mienia i organizacji obrony przeciwlotniczej. Po kapitulacji rozpoczął walkę w konspiracji w ramach Służby Zwycięstwu Polsce, a później Związku Walki Zbrojnej. Współpracował z Tajną Armią Polską, kierując komórką wywiadu. Aresztowany przez Niemców 7.05.1940 wraz z innymi oficerami warszawskiej Policji Polskiej. Przebywał kilka tygodni na Pawiaku. Po zwolnieniu powrócił do służby w konspiracji. Był zaangażowany w zabezpieczenie akcji wyprowadzania Żydów z terenu getta w oparciu o fałszywe legitymacje policyjne. W Komisariacie na ul. Poznańskiej w Warszawie przechowywał żywność, broń i amunicję dla Żydowskiego Związku Wojskowego. W 1941 r. dwukrotnie organizował przerzut specjalnych wysłanników ZWZ przez granicę z ZSRS. Na początku 1942 został aresztowany przez gestapo z grupą kilkunastu policjantów pracujących w Komisariacie na ul. Poznańskiej. Osadzony na Pawiaku, okrutnie bity podczas przesłuchań w al. Szucha. w nocy z 27/28 maja 1942 r. rozstrzelany w Lesie Sękocińskim koło Magdalenki. Po wojnie w lipcu 1946 został ekshumowany i spoczął w zbiorowej mogile na cmentarzu w Łochowie
Za swoją działalność wielokrotnie odznaczony: Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem Dziesięciolecia Odzyskania Niepodległości, Srebrnym i Brązowym Medalem „Za długoletnią Służbę”, Medalem za Wojnę 1919-1921 za udział w wojnie polsko-bolszewickiej.

Źródło:
Kartoteka Muzeum Więzienia Pawiak; „Gazeta Wyborcza” dod. Gazeta Stołeczna, nr 50 z 2009, s. 9.

